(onvolledige) Geschiedenis van Tango El Gancho

Mijlpalen

voorjaar 1988 eerste tangolessen ooit in Utrecht
najaar 1988 officiële oprichting Tango El Gancho
1989 Eerste Utrechtse tangocafé in Het Luie End
1988 Tango El Gancho introduceert de Argentijnse tango in Utrecht
vanaf 1994 wekelijks Tangocafé in Hofman Café

vanaf 1997 maandelijkse Tangomatinée in de Winkel van Sinkel
vanaf 2004 dansen Mark en Marjon in de Cross-over show Caramba, met Joris Linssen.

2004 Carel Kraaijenhof componeert de tango "El Gancho"

2004 documentaire De gancho van Marjon Reinders op Nederlandse Filmdagen en regionale TV

2005 Tango El Gancho is één van de oprichters van de Utrechtse danswerkplaats, DeDansvloer

2008 theatertoer Caramba en Tango El Gancho

2010 mede organisatie festival TangoTouch

Een persoonlijk verhaal door Marjon Reinders uit 1998.

Eerste tangolessen

In maart 1988 werden er voor het eerst lessen Argentijnse Tango georganiseerd in Studio het Sterrebos door het Utrechts danscentrum De Boog. Enthousiaste deelnemers o.a Rob Zwitserlood en ikzelf (overigens in verschillende groepen)
We vonden het geweldig en voelden ons heel wat. Ik herinner me nog de salon die we organiseerden als afsluiting. Prachtig waren we, in onze wuftste zwarte doorkijkjurken en boa´s. Wat we ook allemaal geleerd hadden! Basispas, ocho´s voor en achteruit, sandwich, girando, media luna, milonga (lekker disco-en was dat en lekker hopsen) en uiteraard veel gancho´s.
Na veel bidden en smeken werd er na de zomervakantie van 1988 nog een cursus georganiseerd. Daarna zou het afgelopen zijn - de samenwerking met De Boog vlotte niet zo. Wij, de leerlingen van het eerste uur, vonden dat maar onzin. In een crisisvergadering werd besloten dat we het dan wel zelf zouden doen, les organiseren.

Oprichting El Gancho

En zo ontstond El Gancho, genoemd naar de meest spectaculaire pas die we kenden. Al onze vrienden en kennissen werden gemobiliseerd en voor we het wisten was er een avond met twee beginnersgroepen en een gevorderdengroep, wijzelf.

Rob Zwitserlood en ik fungeerden bestuurlijk als drijvende krachten, samen met Jos Hendriks en Salomé Willemsen. We hadden een schattig logo en meteen een eigen tangocafé. Eens per maand een avondje dansen, op vrijdagavond, vaak met livemuziek van trio´s die nu allang niet meer bestaan.
In najaar 1990 waren er al twee lesavonden, met docenten uit Amsterdam. Daarnaast werden Rob Zwitserlood en Hettie Vliegen docenten in opleiding, gecoacht door Tangoschool Amsterdam.

Salons uit het begin

We reisden naar elke tangosalon en workshop in Amsterdam, salons in de Roxy met name herinner ik me als bijzonder spectaculair. En trots dat we waren dat we met de docenten dansten daar! Ik weet nog wat een heftig spektakelwerk er allemaal te zien was, veel gancho´s, veel diep op de grond liggende dames, veel botsingen, veel uitstekende ellebogen en figuren die coûte que coûte werden afgemaakt, of er nou plaats voor was of niet, met als logisch gevolg veel blauwe plekken. Wisten wij veel. Zo was tango toch, veel flitsende figuren en wie het meest kon was het best.
Ik kende Mark Soekarjo net en had hem meteen in tangoland geïntroduceerd. Hij kon amper dansen, had net drie lessen gehad en werd door mij al de vloer opgestuurd met de juf. Dat gebruiken we nu trouwens nog als aansporing voor onze leerlingen, op salons leer je pas dansen want dan moet je wel...
Zo weet ik ook nog hoe geweldig ik mijn eerste workshop bij Pepito Avellaneda vond, die ik overigens toen nog als weinig anders dan ´een grappig Argentijns mannetje´ zag.

Los van Amsterdam

In 1993 kreeg El Gancho een stevig bestuurlijk conflict met Tangoschool Amsterdam. Vanuit daar werden de leraren ´ingehuurd´, en dat betekende dat we provisie aan Amsterdam betaalden. Als een rechtgeaarde puber liep El Gancho te hoop tegen Amsterdam, met hoogoplopende telefonades en aangetekende brieven en kwaaie koppen. We vonden dat we groot genoeg waren om onze eigen weg te gaan. Wanneer ik nu alle kwaaie notulen uit die tijd doorlees, ging het er heftig aan toe.
Inmiddels is het mooist het conflict over parkeergeld; om 7 guldens per avond hebben we behoorlijk wat stennis lopen schoppen. Hoogtepunt: per aangetekende brief werden we gesommeerd direkt te betalen anders werd per omgaande de samenwerking opgezegd (lees: kwamen er geen docenten meer). Met als toegevoegde post op de rekeing: Hoofdpijnpillen á 427 gulden (om de getallen mooi rond te maken). Gelukkig is de samenwerking met Amsterdam uiteindelijk zeer goed gebleven, inmiddels op basis van volstrekte gelijkheid.

Onderdak

Huisvestingsperikelen horen geloof ik bij Argentijnse tango. We hebben lessen georganiseerd eerst in Studio Het Sterrebos, daarna in De Vereeniging, een herensociëteit met een obscuur bovenzaaltje maar een prachtige feestzaal, aan de Mariaplaats. Vervolgens verhuisden we naar zalencentrum Trianon, eerst in de benedenzaal, later in de bovenzaal. Daar gaven we les naast een kerkgenootschap, slechts gescheiden door een schuifvouwwandje, zodat elke uitleg bekrachtigd werd door een welgemeend Hallelujah.
Drankzuchtige zaalbeheerders, beheerders die na drie jaar twee avonden in de week nog de vergadertafels en -stoelen niet wegzetten, het bleef een punt van zorg. In 1995 konden we terecht in Moira, en dat is lang onze thuisbasis, sinds 1998 aangevuld met een lesavond in de Spaanse sociëteit en in Rasa. Inmiddels hebben we sinds september 2005 onze eigen studio in deDansvloer in Pijlsweerd.

Salons die we organiseerden

Van een leien dakje gingen de salons niet altijd. Het was wel eens lastig om telkens nieuwe acts, optredens of musici te contracteren. Sexteto Canyengue werd maar duurder en duurder en we hadden vrijwel elk danspaar uit Nederland al een keer als demo-paar gehad. Een hoogtepunt in de salons en feesten was in april 1994, toen we heel Trianon hadden voor een gigantisch feest, De Eerste Uteregse Taango-Naach, met allerlei workshops en optredens en een maaltijdbuffet. Over dat feest hebben mensen het nog wel eens. We hopen het te evenaren in ons verjaarsfeest op 27 december in De Winkel van Sinkel.
In 1994 zijn we begonnen met het wekelijks tangocafé in Hofman, begin 1997 kwam daar De Tarde de Tango in De Winkel van Sinkel bij. Bezoekers kunnen zo binnenlopen en de gelegenheid is openbaar. Ook niet-tangodansers zijn welkom en dat is leuk, want zo kunnen mensen heel gemakkelijk zien of tangodansen wat voor hen zou zijn.
El Gancho heeft met Hofman en de Winkel van Sinkel een vaste plek in het Utrechtse uitgaansleven verworven. Dat werd verder gestimuleerd omdat we samenwerken met RASA en Muziekcentrum Vredenburg. We adviseren bij de programmering, zorgen voor abbonementenverkoop. Na afloop van de concerten organiseren we een salon. Iets dergelijks gebeurt in de Stadsschouwburg, wanneer daar een tangoprogramma is.
Daarnaast geven we zo af en toe feesten in onze eigen zaal, Moira. Meestal met een aanleiding, zoals bezoekende docenten (Rodolfo en Maria) of musici. Feesten ter ere van Rodolfo en Maria zijn heel intiem, met als onbetwist hoogtepunt de legendarische gezongen tango´s van Maria.
In 1996 planden we een concert met meesterbandoneonist Rodolfo Mederos en het Nederlandse Bailongo. Ongeveer alles wat fout kon gaan met de techniek ging fout, zodat het uiteindelijk een heel intiem concert werd. Unplugged. Iedere bezoeker was geroerd en zwaar aangedaan, de maestro zelf vond het een aanfluiting. Eind 1996 herinnerden we ons dat we acht jaar bestonden. Dat vierden we met een heuse ganchowedstrijd, die we in 1997 herhaalden.
Op deze feesten organiseren we vaak een sneeuwbal, waarbij twee dansers het bal openen en telkens een nieuwe partner halen. Die halen vervolgens ook weer nieuwe partners, enzovoorts, totdat uiteindelijk de hele zaal danst. Met name om nieuwe mensen te leren kennen, om beginners de vloer op te krijgen en om eindelijk degenen te vragen die je nooit durfde te vragen zijn die sneeuwballen geweldig leuk.
Zo zijn ook de debutanten- en taxibals leuk. Beginners dansen tegen een "taxi-bon"met gevorderden, de chauffeurs, die met vijf bonnen een drankje verdienen. Een erg grappige manier om dansers van verschillend nivo met elkaar te mengen en kennis te laten maken, en voor beide partijen leuk en leerzaam.

Lesprogramma

Ons lesprogramma is in de loop der jaren sterk veranderd. In de beginjaren zaten standaard in een beginners cursus van tien lessen De Basispas (in acht stappen), ocho´s voor en achteruit in drie verschillende versies, sandwich, girando, media luna, milonga en gancho´s. Per les een deel erbij. En zo leerden we in de eerste les basispas in acht stappen, tweede les ocho´s voor derde les ocho´s achter, vierde les girando etc. Improviseren konden we wel, dat wil zeggen, we plakten de verschillende onderdelen in willekeurige volgorde aan elkaar.
Langzamerhand is het accent steeds meer op lopen, op dansen met de muziek en in de salon en daarmee op leiden en volgen komen te liggen. We beginnen nu een cursus vaak met lopen, alleen en samen, en met leren om samen te bewegen. Een basispas van vier passen wordt in twee lessen opgebouwd, en meteen daarin werken we met improviseren. In tempo, in richting. Vanuit deze basispas bouwen we verder aan een basispas van acht stappen, die we als een soort samenvatting van vijf lessen geven. In dat bouwsel, waarvan iedere leerling begrijpt dat je ermee kunt spelen, zetten we ocho´s. We blijven telkens terugkomen op de basis van tango, het samen lopen. Met een partner en met de hele zaal. Zo werken we meteen al met rekening houden met de anderen in de zaal. En het mooie is dat ik nog van niemand ooit gehoord heb dat het saai zou zijn. Nu ik dit schrijf herinner ik me dat ´salonetiquette´ de naam van een les in mijn eerste cursus was. Na les 6 geloof ik, als iedereen helemaal de richting kwijt was na alle ocho´s en girando´s.

Rechtsvorm

Sinds 1994 bestaan we officieel, als een stichting. Het is grappig om de notulen van al die jaren door te lezen. Terugkerende items zijn huisvesting, dalende bezoekersaantallen op salons, hoe krijgen we beginners de vloer op en organisatorische strukturen van de school. Wat dat betreft verandert er eigenlijk weinig. We worden steeds professioneler en steeds meer een ´gewoon´ bedrijf, dat het gelukkig niet alleen meer van enthousiaste amateurs hoeft te hebben.
Innmiddels is Tango El Gancho een eenmanszaak, onder directie van Marjon Reinders. Daarvoor waren we een VOF, met Marjon Reinders en Mark Soekarjo. Tango El Gancho "doet" de school, de optredens, de workshops, de trainingen en dergelijke. En Stichting El Gancho zorgt voor de feesten, Hofman en meer.

Tangojunkies..

Maar we blijven ook een school met veel enthousiaste mensen, docenten en leerlingen, die het heerlijk vinden om samen te dansen. We hebben een aantal deejays, we hebben een choreografiegroep, we hebben veel enthousiaste ex-leerlingen die tot de vaste bezoekers van Hofman, Winkel van Sinkel en de vele andere salons in Nederland en daarbuiten behoren. Ik ben er trots op dat we in de tien jaar van ons bestaan zoveel mensen hebben kennis laten maken met de wereld van de tango, met het plezier van samen dansen en met prachtige muziek. Ik blijf het inspirerend vinden om les te geven, om te dansen en te feesten, om de school te runnen, om mezelf daarin verder te ontwikkelen.

Utrecht, december 1998